|

Janusz Brochwicz-Lewiński „Gryf"
patron warszawskich strażników
Ur. 17 IX 1920 roku w Wołkowysku na Grodzieńszczyźnie. Od wczesnego dzieciństwa zafascynowany harcerstwem. W 1938 r. został mianowany Harcerzem Rzeczpospolitej. W czasie wojny obronnej 1939 r. kapral podchorąży, dostał się do niewoli sowieckiej, z której zbiegł, cudem unikając śmierci.
Od 1940 r. w konspiracji ZWZ, a później AK w Lublinie. Po wsypie w 1942 r. walczył w oddziale partyzanckim por. Hieronima Dekutowskiego ps. „Zapora”. W styczniu 1944 r. na polecenie dowódcy „Kedywu” KG AK płk Emila Fieldorfa ps. "Nil" skierowany jako instruktor do służby w kompanii „Pegaz” (późniejszym batalionie „Parasol”).
10 lipca 1944 r. przeprowadził słynną akcje bojową, przejmując - bez strat własnych - z niemieckiej apteki Wendego na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie m. in. leki dla przyszłych oddziałów powstańczych.
W Powstaniu Warszawskim w stopniu sierżanta podchorążego, pod pseudonimem „Gryf”, w ramach batalionu „Parasol”, jako dowódca II plutonu 1 kompanii, prowadził m.in. bohaterską obronę Pałacyku Michla (Michlera) przy ul. Wolskiej 40, w dniach 3-5 sierpnia 1944 r.
Był ciężko ranny 8 VIII 1944 roku w walce o cmentarze na Woli. 13 sierpnia 1944 r. otrzymał awans do stopnia podporucznika, został odznaczony za wybitne męstwo Krzyżem Orderu Wojennego Virtuti Militari.
Po kapitulacji Warszawy trafił do obozu przejściowego Lamsdorf, a następnie do oficerskiego obozu Murnau. Po wyzwoleniu obozu przez Amerykanów 23 kwietnia 1945 roku trafił do głównego szpitala amerykańskiego w Paryżu, a następnie przez Londyn do Szkocji, gdzie pod koniec września przeszedł skomplikowaną operację twarzy.
Po powrocie do zdrowia służył w I Samodzielnej Brygadzie Spadochronowej. Ze względu na politykę ówczesnych władz PRL-u nie mógł wrócić do Polski. Wstąpił do armii brytyjskiej. Polskę zobaczył dopiero po 58 latach rozłąki, w 2002 roku.
31 lipca 2004 roku Komendant Witold Marczuk przyznał Januszowi Brochwicz-Lewińskiemu Honorową Odznakę Straży Miejskiej m. st. Warszawy. W styczniu 2007 roku pułkownik uczestniczył w akcji billboardowej pt. „Patriotyzm Jutra".
24 maja 2007 roku Rada m. st. Warszawy przyznała „Gryfowi" tytuł Honorowego Obywatela Warszawy. Pułkownik odebrał dyplom 31 lipca 2007 r., tj. w przeddzień Dnia Pamięci Warszawy. Został także odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Wojennego Virtuti Militari, Krzyżem Oficerskim i Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, dwukrotnie Krzyżem Walecznych, Krzyżem Armii Krajowej, Krzyżem Partyzanckim, Warszawskim Krzyżem Powstańczym, Krzyżem Kampanii Wrześniowej oraz Złotym Medalem za zasługi dla obronności kraju. W sierpniu 2006 roku staraniem naszej formacji została wydana książka „Robiłem swoją robotę".
W czasie uroczystych obchodów Święta 3 Maja 2008 r. Prezydent Lech Kaczyński, Zwierzchnik Sił Zbrojnych, mianował Janusza Brochwicz-Lewińskiego „Gryfa” na stopień generała brygady.

|